Maandelijks archief: oktober 2013

Hoe kan een bedrijventerrein optimaal samenwerken op energiegebied?

Samenwerking op dit gebied gebeurt tegenwoordig vaker. Dat is ook verstandig, want duurzame energieopwekking is efficiënter en in bepaalde gevallen alleen mogelijk in samenwerking met de ‘buren’. Ook komt het voor dat energie gewoon voorhanden is, maar helemaal niet wordt gebruikt omdat het een restproduct is.

Voorbeelden van gezamenlijke energieopwekking

  • Warmte-koudeopslag (WKO)
    Met reservoirs in de bodem waar warm en/of koud water wordt opgeslagen, waarbij één systeem kostenbesparend en technisch beter realiseerbaar is dan meerdere kleine systemen.
  • Een gezamenlijke windmolen
    Eén omvangrijke windmolen is efficiënter dan meerdere kleine, alleen al door de hoogte en het niet ‘uit de wind zetten’ van elkaars molens.
  • Gebruik van restwarmte
    Denk aan datacenters en bedrijven in de voedselproductie met een warmteoverschot en nabijgelegen kantoren met – in de winter – een sterke warmtevraag.
  • Het plaatsen van zonnecellen op grote daken
    Misschien ligt in de buurt van een kantorenpark wel een groot logistiek centrum.

Samenwerking biedt legio kansen, omdat die vaak verder gaat dan alleen energievoorziening. Bedrijventerreinen waar collectiviteit heerst, worden vaak beter onderhouden, zijn veiliger en zijn daardoor prettiger om te verblijven.

BIZ

Dit leidt weer tot minder collectieve leegstand. Financieel en contractueel moeten er uiteraard zaken geregeld worden. Dit kan in de vorm van gezamenlijk parkmanagement, maar de laatste tijd komen er steeds meer voorbeelden van succesvol werkende bedrijveninvesteringszones (BIZ). In zo’n BIZ spreek je bij meerderheid af dat er geld in een gemeenschappelijk fonds wordt aangewend voor het verbeteren van het bedrijventerrein. Gezamenlijke energieopwekking binnen een BIZ is het onderzoeken waard.

ESCo

Ook een interessante variant is die waarbij bijvoorbeeld een WKO door een derde partij wordt gerealiseerd en geëxploiteerd, waar verschillende bedrijven of panden op aangesloten zijn. Deze Energy Service Companies (ESCo’s) leveren een gegarandeerde energiebesparing, inclusief financiering van de benodigde investering. (Zie ook ‘Marktstudie CO2-besparingpotentieel ESCo’s in utiliteitsbouw – Makkelijk besparen in een moeilijke markt’ van Builddesk, 2011). Al deze mogelijkheden zijn ooit ontstaan, omdat een paar partijen daar het initiatief toe namen. Uit het eerste gesprek met je buren over dit onderwerp kan echt veel voortkomen!

Voorbeeld: Maaldrift II Wassenaar

Dat duurzame samenwerking loont, illustreren we aan de hand van de situatie op bedrijventerrein Maaldrift II te Wassenaar. Op dit bedrijventerrein van 6,2 hectare is een collectief energiesysteem opgezet, op basis van warmtepompen, absorptiekoeling, lage temperatuurverwarming, een warmtewiel en zonnecellen. Kenmerkend voor dit terrein is dat niet uitsluitend naar de techniek is gekeken, maar vooral ook naar leefomgeving en ecologie.

Er is veel aandacht voor groene zones en waterpartijen en het regenwater infiltreert in de bodem via geperforeerde regenpijpen onder de groenstroken. Milieuvriendelijke oevers voor de waterpartijen zorgen voor een mooie overgang van plas- naar drasgebied. De gebouwen werken als een geluidsscherm voor de omgeving.

Duurzaamheid in brede zin dus!

Vastgoed & Energiecongres

Op woensdag 27 november vindt de tweede editie van hét Vastgoed & Energie Congres plaats in de Rotterdamse Cruise Terminal.

Met o.a. Alexandra van Huffelen, wethouder duurzaamheid, binnenstad en buitenruimte van de gemeente Rotterdam, Deal ‘De Stroomversnelling’ door Jan-­‐Willem van de Groep, Programmaregisseur bij Platform31 (EnergieSprong) en een

Paneldiscussie Vastgoed en Energie Beraad: Koplopers en ambitieuze partijen die de bestaande gebouwde omgeving in transitie willen brengen naar energieneutraal gaan onder leiding van Eelco Ouwerkerk van Platform31 (programma Energiesprong) met elkaar in discussie over de centrale vraag: Wat is nodig voor een snelle doorbraak om te komen tot nieuwe energieneutrale concepten?

Het Vastgoed & Energie Congres is bedoeld voor professionals die op strategisch of tactisch niveau actief zijn binnen de vastgoed-­ en/of energiesector en daarbij op zoek zijn naar vernieuwing. Doelgroepen zijn: vastgoedgebruikers, beleggers (particulier en institutioneel), woningcorporaties, energiebedrijven (klassiek en nieuw), beheerders, gemeenten, provincies, financiers, ontwikkelaars, bouwers, installatiebedrijven, makelaars, adviseurs, architecten, etc.

Het Vastgoed & Energie Congres is gratis en bestaat uit een middagvullend programma. Deelnemers worden ontvangen met een broodje en de afsluitende netwerkborrel wordt verzorgd door Vastgoedcafé Rotterdam. Het creëren van nieuwe business staat centraal bij het congres.

Energiesprong | Platform31 is strategisch partner van het Vastgoed & Energiecongres.

Bedrijvenpark Corpus den Hoorn wordt energieneutraal

Op 10-10, de dag van de duurzaamheid, kwamen de gemeente Groningen, Natuurmonumenten, het Martini Ziekenhuis en eigenaren & gebruikers op Bedrijventerrein Corpus den Hoorn samen om hun handtekening te zetten onder een convenant.

corpusdenhoornbericht

Weliswaar was de officiële benaming ‘convenantondertekening’, volgens Bart van de Velde moest de bijeenkomst vooral gezien worden als een feestje. De dagvoorzitter bombardeerde zichzelf daarbij tot ceremoniemeester. Van de Velde staat als initiatiefnemer mede aan de wieg van de ‘expeditie’ naar een energieneutraal bedrijvenpark Corpus den Hoorn.

Het bijzondere van deze samenwerking zit in de gevarieerde samenstelling van de groep. De gemeente Groningen doet mee, de eigenaren en gebruikers van de panden op het bedrijventerrein, maar ook het Martini Ziekenhuis en Natuurmonumenten hebben zich aangesloten. Deze groep heeft met elkaar besloten hun gezamenlijke ambitie tot het verwezenlijken van een energieneutraal Corpus den Hoorn, waar te maken. De manier waarop dat precies zal gaan gebeuren en op welke termijn resultaten verwacht kunnen worden, is nog ongewis. Wel hebben de partijen een rotsvast vertrouwen in elkaar en in de kracht van deze samenwerking. De kernwoorden duurzaam, leefbaar en gezond komen samen in de ambitie om energieneutraal te worden.

Energie vanuit de samenleving

De Groningse wethouder Jan Seton (CDA), met in zijn portefeuille onder meer Duurzaamheid en milieu, was de eerste die donderdag zijn licht liet schijnen over dit convenant. Seton gaf aan een gelukkige wethouder te zijn en zich bevoorrecht te voelen. Waar de gemeente Groningen zelf actief bezig is met duurzaamheid, werd dit initiatief “van onderaf” van harte aangemoedigd. “Energie vanuit de samenleving”, betitelde de wethouder het. De oorspronkelijke gedachte achter de samenwerking is goed, daarom ondersteunt de gemeente dit graag. Seton besloot met de stelling dat het ondertekenen van dit convenant beslist geen afsluiting is, maar juist het begin van een nieuwe fase.

Enthousiasme en tevreden gezichten

André Hermans van CBRE Global Investors, de eigenaar van twee van de deelnemende panden, verduidelijkte hoe belangrijk duurzaamheid is. Niet alleen voor eigenaren, juist ook voor huurders. Met als kernzin “eerst luisteren en dan doen”, benadrukte hij dat overleg tussen eigenaren en huurders altijd het startpunt zou moeten zijn. De sprong naar energieneutraal was, zo erkende Hermans, weer een stap verder dan duurzaamheid. Een uitdaging dus, maar wel één die vol enthousiasme wordt aangegaan. Mocht de uitvoering in Groningen succesvol zijn, dan zal deze beslist navolging krijgen in andere delen van Nederland. Net als Hermans waren ook de  vertegenwoordigers van de overige drie eigenaren van de vijf betrokken panden (Berkenrode Vastgoed, Chalet Group en Anker Verzekert) vol vertrouwen over het convenant.  Een situatie waarbij zoveel partijen in één regio bereid zijn voor energieneutraal te gaan, daar moet je iets mee doen. Een heel gebied aanpakken levert bovendien veel meer op dan een individueel pand, daar was iedereen het over eens. Niets dan tevreden gezichten in de zaal dus.

Bedrijven om trots op te zijn

Klaas Holtman, voorzitter van de Vereniging Bedrijvenparken Groningen West (VBGW), belichtte het convenant vanuit het perspectief van de gebruikers van de panden op het bedrijvenpark. Waar vroeger leegstand het grootste probleem was op het bedrijventerrein, zitten er nu “bedrijven om trots op te zijn”. Het is, aldus Holtman, zaak deze hier te houden en het gebied zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor werknemers en bezoekers. Wat betreft het convenant benadrukte hij de bijzondere rol die het Martini Ziekenhuis speelt. Jarenlang was het ziekenhuis een doorn in het oog van de bedrijven in Corpus den Hoorn. Overlast door geparkeerde auto’s en een gebrek aan bereikbaarheid waren hier debet aan. Het besef drong echter door dat het ziekenhuis er nu eenmaal was en niet zou verdwijnen; er moest daarom samengewerkt gaan worden. Toen het Martini Ziekenhuis zich bij de VBGW aansloot, was de kou uit de lucht en wierp het ziekenhuis zich op als “dynamo van het gebied”.  Holtman besloot met het uitdelen van een cadeautje voor elk van de vertegenwoordigde partijen, in de vorm van een regionale lekkernij: een Groninger koek. Johan Norda van het Martini Ziekenhuis zag zich met de verdeling van dit cadeau voor een probleem gesteld. “Ik heb 2.800 werknemers!”

Bijzondere positie Natuurmonumenten

Misschien wel de meest opvallende naam op het convenant was die van Natuurmonumenten. Bart Zwiers, werkzaam als boswachter, verduidelijkte de rol die Natuurmonumenten hier speelt. Hij wees erop dat er meer belangen zijn dan “euro-gedreven overtuigingen”. De gevolgen van klimaatverandering zullen zelfs in het gunstigste scenario nog 150 jaar voortduren. Er moet daarom in harmonie met de natuur geleefd worden, anders redden we het niet, aldus Zwiers. De Piccardthofplas, het groene hart van het bedrijventerrein, wordt beheerd door Natuurmonumenten. Natuurmonumenten heeft overigens bijna 900.000 aandeelhouders, waarvan ruim 30.000 in Groningen. Haar belang in deze expeditie is eigenlijk vanzelfsprekend. Naast de Piccardthofplas wil Natuurmonumenten nog meer groen in het bedrijvenpark gaan brengen. Daar hebben ze al meer dan 100 jaar ervaring in, dus dat wordt, zo zei Zwiers, een “piece of cake”. Natuurmonumenten houdt ondertussen wel de vinger aan de pols; de natuur in en om de plas moet overeind blijven. Het proces zal dan ook secuur gevolgd worden.

Procesversnelling

Het slotakkoord van het feestje werd verzorgd door Eelco Ouwerkerk van Platform 31, de organisatie die het proces middels het programma Energiesprong zal begeleiden. Het enthousiasme en de energie van de partijen waarmee hij in Groningen in aanraking kwam, zorgden ervoor dat Energiesprong niet achter kon blijven. Ondersteund door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, zal de rol van Energiesprong in deze expeditie het structureren en het versnellen van het proces zijn. Wat de verschillende partijen willen, moet tot een geheel gesmeed worden, zonder onderlinge tegenwerking of verborgen agenda’s. Het gemeenschappelijk belang en de individuele belangen moeten met elkaar gerijmd worden. Op die manier kunnen de gebouwen op het bedrijvenpark als het ware “plug and play” klaargemaakt worden voor de toekomst. Door van elkaar te weten wat er speelt, elkaars belangen te respecteren en tegenstrijdigheden weg te nemen, kunnen stappen gemaakt worden. Energiesprong bevindt zich tussen overheid en bedrijven in en is daarmee een ideale verbinding. De te ondernemen acties, op weg naar een energieneutraal Corpus den Hoorn, worden niet door Energiesprong gedefinieerd. Deze zullen door intensieve samenwerking tot stand moeten komen. Hoe groter de kans op succes, hoe meer mogelijkheid tot financiële ondersteuning er zal zijn. Ouwerkerk vatte het treffend samen:  “Hiermee bewegen we de goeie kant op.”.

Lees ook het artikel in de Groninger ondernemingscourant.

Hoe maak je zichtbaar dat een kantoorpand energieneutraal is?

Duurzaamheid en energiezuinigheid zijn waarden die vaak gekoppeld zijn aan de MVO-doelstellingen van je bedrijf of organisatie. De vraag lost zichzelf op wanneer het gebouw de staat van energieneutraliteit steeds meer benadert, aangezien de maatregelen die dienen te worden genomen om die doelstelling te bereiken zeer drastisch zijn en daardoor vaak expliciet zichtbaar zijn aan de buitenkant.

Zichtbare installaties

Intelligente gebouwen vallen op door het gebruik van daglicht, door een efficiënte positionering ten opzichte van de zon en door de aanwezigheid van zonnepanelen. Wat bijdraagt aan de bewustwording van het verblijf in een energieneutraal pand is de zichtbaarheid van installaties, zoals warmtepompen en een bio-WKK. Door deze eigen energieopwekking krijgen deze gebouwen iets industrieels.

MVO

Energieneutraliteit heeft veelal twee drijfveren: een financiële en een maatschappelijke. Bij die maatschappelijke drijfveren passen vaak ook aspecten als milieubewustheid, comfort en gezondheid van mensen en het verantwoord omgaan met je omgeving (duurzaamheid is hiervoor een veel gebruikte verzamelnaam). Bedrijven met en hoog MVO-ambitieniveau zijn direct te herkennen aan hun huisvesting. Materiaalkeuze, een prettige, vaak vriendelijke werkomgeving en ook het beperken van overlast in de omgeving en het stimuleren van biodiversiteit zijn zaken die opvallen.

Bron: Gebouwen bewegen, de winst van duurzame kantoorrenovatie