Drie consortia met Nieuwe Norm aan de slag
22 december 2016
 

Terug naar het nieuwsoverzicht

“Opdrachtgevers roepen al snel dat het anders moet. Maar met alleen kennis en materialen ben je er nog niet. Er moet een extra stap worden gezet.” Dat zegt Ralph Oduber van Heijmans na afloop van zijn ‘eindpitch’ voor het reflectieteam van Kantoor vol Energie. Samen met twee andere consortia gaf zijn consortium deze pitch tijdens een afsluitende bijeenkomst bij Villa Jongerius in Utrecht.

Alle deelnemers volgden het Masterclasstraject ‘De Nieuwe Norm’ van Kantoor vol Energie. Zij werden voor een eindpitch uitgedaagd om met een door hen gevormd consortium de markt te verleiden om bestaande kantoorpanden volgens de Nieuwe Norm te gaan verduurzamen. Bij een zogenoemde Nieuwe Norm-renovatie draait het zoals bekend vooral om een grote, ambitieuze renovatie die leidt tot een energieneutraal gebouw dat positief bijdraagt aan de gezondheid van de gebruiker.

De uitdaging waar de drie consortia voor stonden was als volgt geformuleerd: “Presenteer een innovatieve renovatiepropositie voor een specifiek kantoortypologie conform de Nieuwe Norm die antwoordt geeft op de vragen en onderliggende behoeften van gebruikers, past binnen de businesscase en tegemoetkomt aan de renovatie-uitdagingen van vastgoedeigenaren.” Verleiden en het winnen van vertrouwen zijn daarbij sleutelwoorden. De presentaties werden vervolgens door het KvE-reflectieteam, gevormd door Olaf Rutten (ABN-AMRO), Arno Brinkers (COCON Vastgoed) en Klaas Jan Engelsma (RVB/RWS), van commentaar voorzien.

Positief

Ralph Oduber (Heijmans) maakt deel uit van consortium RE-FIT (Heijmans, Ector Hoogstad Architecten en Sweegers en de Bruijn) en kijkt met een positief gevoel op de masterclass bijeenkomsten terug. “Vaak is er wel een goed plan, maar word je al snel weer door alledaagse zaken in beslag genomen. De Nieuwe Norm is een goed hulpmiddel om binnen een vaste tijdslijn gestructureerd met onze ideeën over energieneutrale en gezonde gebouwen aan het werk te gaan.” Ook over de inhoud en ambities is Oduber erg te spreken. “KvE heeft met de Nieuwe Norm goede ambities neergezet. Het zorgt ervoor dat er rek in de markt gecreëerd wordt.” Het projectonafhankelijk denken, met een vast consortium, in ambitieuze renovatieconcepten die voor meerdere projecten geschikt zijn is voor hen nieuw en uitdagend.

Lessen

Eén van de belangrijkste lessen is volgens Ralph Oduber wel dat het allemaal nog niet zo simpel is. “Er wordt al snel door opdrachtgevers maar ook publieke overheid geroepen dat het anders en beter moet. Er zijn verschillende materialen en technieken die kunnen worden toegepast en er is voldoende kennis beschikbaar, maar daarmee ben je er nog niet helemaal. Het aantal goede en gerealiseerde projecten in de markt die je als voorbeeld kunt gebruiken is ook nog niet zo heel erg groot en daarin zijn financiële randvoorwaarden zoals geldstromen en de boekhoudkundige waardering van dit soort nieuwe gebouwoplossingen niet onbelangrijk. Toch zijn we bij deze pitch tot het gaatje gegaan. Door dit project hebben we heel goed naar alle verschillende onderdelen gekeken. Daardoor is alles wel een stuk realistischer geworden. Niet zomaar een plan vol idealen, maar een concept waar we de markt mee kunnen benaderen.” Het concept omvat een 3-stappenplan naar energieneutraliteit, het creëren van een gezonde werkomgeving met betekenisvolle tussenruimten en het creëren van een toekomstwaarde door een aantrekkelijke uitstraling. Bij dit concept is circulair materiaalgebruik de ambitie.

Waardevol

Han Vrijmoed (Movares), bouwbioloog, vormde met twee andere eenlingen een consortium. Het delen van kennis is voor hem erg waardevol. “Door naar anderen te luisteren en zaken vanuit verschillende invalshoeken te bespreken leer je van elkaar. Iedereen heeft zijn eigen expertise. Door die te delen bouw je elkaar op.” Vanuit Movares wil men in de toekomst meer concrete plannen volgens de Nieuwe Norm maken en daar geschikte partners bij zoeken. Dit gebeurt ook binnen het bedrijf. “We hebben zo’n 1100 man met 160 verschillende disciplines in dienst. Daarbij is het vaak een kwestie van ‘winkelen’ om een team samen te stellen dat bij het plan past.” Hij noemt het een goede ontwikkeling dat grote bedrijven of consortia hun kennis niet langer voor zichzelf houden. “Kennis en kunde delen genereert nieuwe ideeën. Samenwerken is de nieuwe toekomst.” Het programma van Kantoren vol Energie heeft hij als erg leerzaam ervaren. “Op sommige momenten was het best intensief, maar ik heb er veel van opgestoken.” De huidige vorm van aanbesteden noemt hij bijvoorbeeld rechtstreekse kapitaalvernietiging als de presentaties en informatie van afvallende partijen niet verder worden gebruikt. De opdrachtgever bereid zien te vinden om zich open te stellen en bestaande processen los te leren laten ziet Vrijmoed dan ook als grootste uitdaging. “Al zal er best nog heel wat water door de Rijn moeten vloeien voor we dat volledig bereikt hebben.” In zijn presentatie pleit Vrijmoed om van meer waarde en betekenis te zijn voor mens en maatschappij, waarbij vastgoed een bedrijfsmiddel moet zijn, naast organisatie en interieur. “Als dat goed op orde is kun je het primaire proces ondersteunen waardoor er beter gepresteerd wordt.  Zonder gebruiker geen concept, en zonder concept geen gebouw”. Opslag van energie en gebruik van natuurlijke materialen waren daarbij enkele speerpunten.

Betere wereld

Robert Sengers (Kernwaarde Groen), van consortium Vitale Kantoren heeft het Masterclasstraject eveneens als erg leuk ervaren en is zeer enthousiast. “De businesscase van Kantoor vol Energie was erg leuk. Ik wist wel het een en ander van de materie maar nog lang niet alles. De opgedane kennis uit de case kan ik nu gebruiken als tool naar andere klanten.” Energieneutrale kantoorpanden realiseren door renovatie is best een uitdaging maar zeker mogelijk. “Multidisciplinair handelen is een voorwaarde. Hoogwaardige en flexibele werkklimaten realiseren waarbij de mens centraal staat met veel aandacht voor het milieu en duurzaamheid. Zo kunnen we met de kennis van nu, een betere wereld creëren.” Die hoogwaardige en flexibele werkklimaten kunnen bestaan uit een fijn klimaat of een ruw klimaat. Het fijne klimaat voldoet volledig aan de binnenmilieueisen van De Nieuwe Norm. In het ruwe klimaat is er minder intensieve luchtbehandeling en kunnen temperaturen iets meer schommelen. Robert Sengers: “Wat minder individueel maar in sommige gevallen dus juist goed voor je medewerkers. Sommige mensen kunnen in de zomer op een daktuin met Wi-Fi onder een parasol prima presteren.” Hij ziet het verduurzamen van kantoren als maatpakken. “Meer specifiek, minder generiek: niet iedereen is gelijk.”

Vertrouwen

Consortium Vitale Kantoren heeft er zin in. De afspraken om bij elkaar te komen zijn voor het komende half jaar al gepland. Daarbij is een van de eerste punten waarmee het consortium aan de slag gaat ‘conscious contracting’ oftewel bewust contracteren. Robert Sengers: “Niet op de traditionele manier contracteren maar op basis van een gedeelde visie, missie en waarden. Sterke relaties opbouwen met de verschillende contractpartijen en van daaruit werken. We zijn blij dat we Digna de Bruin in ons consortium hebben. Met haar opgebouwde werkervaring als advocaat kan zij ons daar goed bij ondersteunen.”

Masterclasses

Vanwege het succes bij zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers zal er in 2017 nogmaals een soortgelijk Masterclasstraject worden opgezet (periode maart – mei 2017). Berichten hierover zullen via de website en de nieuwsbrief van Kantoor vol Energie worden verspreid.

Lees hier meer over de consortia en download de presentaties