EETcafé boeit van begin tot eind
12 april 2016
 

Terug naar het nieuwsoverzicht

De roep om gamechangers,  het streven naar geluk, heel bebouwd Nederland in kaart brengen, het belang van het stellen van de juiste vraag en de wetenschap dat we over niet al te lange tijd ‘verzuipen’ in de energie. Het kwam allemaal voorbij tijdens het Kantoor vol Energie EET-café. In ruim twee uur tijd namen Wytze Kuijper van Kantoor vol Energie, Anicee Bauer van D/Sience, Michiel Sandel en Vincent Keppel van Vabi/SmartWorks, Martine Verhoeven en Noor Huitema respectievelijk van Royal HaskoningDHV en Kantoor vol Energie en Erik Ubels van OVG de aanwezigen mee in de wereld van duurzaam kantorenvastgoed. “Een meer dan boeiende bijeenkomst”, reageerde één van de aanwezigen na afloop. Een verslag.

B.Amsterdam, het in een creatief onderkomen voor onder andere start-ups getransformeerde IBM-gebouw, vormt het decor voor deze editie van het EET-café van Kantoor vol Energie. Deze bijeenkomsten worden regelmatig georganiseerd en zijn inmiddels uitgegroeid tot dé ontmoetingsplaats voor bouw en vastgoedprofessionals. Ook nu hebben een vijfendertig professionals de weg naar het EET-café gevonden. “De kracht van bijeenkomsten als deze is de koppeling tussen een goede inhoud en de mogelijkheid om na afloop met elkaar te verdiepen”, zegt Eelco Ouwerkerk, programmamanager van Kantoor vol Energie.

Creativiteit
Dat vindt ook Wytze Kuijper, aanjager en programmamaker van Kantoor vol Energie. Hij fungeert ook  vandaag weer als spreekstalmeester en koppelt de verschillende sprekers aan elkaar. “Locaties als deze die een creativiteit uitstralen passen goed bij dit soort activiteiten.” Hij bijt overigens zelf het spits af en geeft een update van het programma van Kantoor vol Energie. “We zijn nu bezig met de begeleiding van een aantal projecten. In totaal willen we dit jaar tien Kantoor vol Energie-projecten hebben.  Daarvoor hebben we onlangs ook een roadshow door het land gehouden. Diverse vertegenwoordigers van gemeenten waren daarbij aanwezig en we zijn nu met een paar daarvan in gesprek over een concreet project.” Volgens de programmamaker begint het centrale verhaal van Kantoor vol Energie, dat huisvesting geen kostenpost maar een bedrijfsmiddel is begint nu langzaam maar zeker te landen. “Vooral het besef dat een comfortabel, duurzaam en energieneutraal gebouw iets oplevert voor de gebruiker, de eigenaar en de belegger begint door te dringen. Maar”, zo sluit hij zijn inleiding af, “we blijven gamechangers nodig hebben.”

Geluk
Zo’n gamechanger is volgens Kuijper Anicee Bauer van D/Sience. Zij houdt zich bezig met evidence-based design. In dit kader werkt zij onder andere aan de ontwikkeling van een evaluatiemethode om de kwaliteit van werkomgevingen vast te stellen en de effecten te meten op comfort, gezondheid, geluk en productiviteit van mensen. “Het is voor organisaties heel belangrijk om gelukkige werknemers te hebben want daarmee verbeter je het succes van een bedrijf”, zegt Bauer. Geluk is volgens haar voor 50 procent aangeboren. Tien procent wordt veroorzaakt door omstandigheden en veertig procent van het geluk zit in gedrag. “Door een omgeving te ontwerpen waar mensen zich plezierig voelen, kan je dat geluksgevoel stimuleren.”

Vertalen
Daarvoor is het wel nodig om eerst goed in kaart te brengen waar men behoefte aan heeft en dit te vertalen in ontwerpen die daaraan voldoen. D/Sience heeft hiervoor het zogenoemde Healing Office® ontwikkeld.  Het gaat hierbij om ontwerpen die inspelen op zaken als beweging en gezonde voeding maar interieurs die mensen ook samenbrengen en zorgen voor meer creativiteit. “Waarom niet staande vergaderen? Of ruimtes creëren waar men kan ontspannen en waar de natuur het gebouw is binnengebracht? Wat ook belangrijk voor het geluksgevoel is”, benadrukt zij, “is als men controle over de eigen werkplek heeft.” Ter ondersteuning laat ze foto’s zien van een bureau vol met gezinsfoto’s.  Als het aan haar ligt behoort een cleandesk policy dan ook direct tot het verleden. “Een hond mee naar kantoor nemen draagt ook bij aan geluk. Het draagt in elk geval bij aan een positieve werkomgeving.”  Wel is het volgens Bauer van belang dat de effecten in een voor- en nameting worden geëvalueerd. “Alleen dan kunnen we aantonen wat de effecten van de omgeving op de eindgebruiker zijn en hoe toekomstproof een kantoor is. Uiteindelijk”, zo besluit zij haar presentatie, “resulteert dit in aantrekkelijke en productieve werkomgevingen.”

Gebouwprestaties
Na Anicee Bauer krijgen Michael Sandel en Vincent Keppel de vloer. Vincent Keppel werkt als accountmanager bij Vabi en houdt zich onder andere bezig met het gebouwprestatieplatform. Vabi maakt softwaremodellen die gebouwprestaties voorspellen en verbeteren. Daarmee slaat deze organisatie een brug tussen gebouweigenaren- beheerders, gebruikers en de keten.  Sandel is op zijn beurt ceo bij Smartworks. Dit bedrijf is opgericht om een nieuwe softwaretool te ontwikkelen en te exploiteren die een optimaal inzicht in vastgoed geeft. “Aanleiding hiervoor”, vertelt Sandel, “was een  onderzoek van Vabi onder  de grootste gebouwbeheerders en brancheorganisaties.” Dit onderzoek maakte duidelijk dat er behoefte is aan gerichte gebouwinformatie op thema’s als wet- en regelgeving, risico’s en energiegebruik. “Het gaat om het krijgen van goede inzichten waar vervolgens investeringsbeslissingen op kunnen worden genomen.”

Energie
Inmiddels is door Smartworks tachtig procent van alle gebouwen in Nederland via 3D gevisualiseerd. Dat betekent dat met een druk op de knop heel veel informatie over een kantoorgebouw kan worden verkregen. “En we kunnen steeds meer data zoals EPA en BAG eraan vastkoppelen waardoor het de staat van een gebouw steeds vollediger maakt”, aldus Sandel. Hij benadrukt dat die kennis vervolgens weer veel ruimte biedt om daar op te sturen. Volgens Keppel is inmiddels ook duidelijk dat energielasten en productiviteit van medewerkers onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. “Door dat in de modellen mee te nemen”, vult Sandel hem aan, “is het ook mogelijk om een financiële businesscase te onderbouwen.” In dit kader geeft hij het voorbeeld dat met het plaatsen van screens bij een kantoortuin op het zuiden € 300 wordt bespaard. “Maar de productiviteit van medewerkers gaat met 10 procent omhoog. En daar zit de businesscase want 90 procent van de exploitatie van een gebouw zit nu eenmaal in de personeelskosten.”

Amsterdam
Martine Verhoeven, huisvestingsadviseur & manager business development bij Royal HaskoningDHV en Noor Huitema van Kantoor vol Energie zijn nog niet zo ver om deze sommen te maken. Het tweetal geeft de aanwezigen vandaag een update over het traject van Royal HaskoningDHV om een nieuwe duurzame kantoorvestiging in Amsterdam te vinden. Op het wensenlijstje staat een kantoor van 2000 m2 , een huurcontract van vijf jaar, op vijf minuten afstand van een intercity, energieneutraal een gezonde werkomgeving en multifunctioneel gebruik. Nadat eind vorig jaar drie partijen zijn geselecteerd is er inmiddels een partij overgebleven. “Van de twintig aangeboden locaties zijn er nu twee panden overgebleven. Daar moeten we binnenkort een definitieve keuze uit maken”, vertelt Martine Verhoeven. Binnen de organisatie worden nu interactieve sessies over onderwerpen als gezondheid en de toepassing van fitbit gehouden. “Ook gaan we een begin maken met de Leesman index om de effectiviteit van de huidige werkomgeving  te meten.” Snelheid is overigens wel geboden want in december van dit jaar wil Royal HaskoningDHV de nieuwe vestiging in Amsterdam betrekken.

The Edge
Erik Ubels, Chief Technology Officer bij OVG sluit het inhoudelijke deel van het EET-café. In een klein kwartier weet hij de aanwezigen te boeien met zijn ervaringen over de ontwikkeling van The Edge, het meest vooruitstrevende en innovatieve kantoorgebouw op de Zuidas. Hij is hier zeer nauw bij betrokken geweest. Alleen toen nog in zijn functie als CIO van Deloitte Nederland. De getallen van  28000 sensoren, 7000 apparaten die op het netwerk zijn aangesloten 21 technologieën die voor het ontwerp van The Edge nog niet eens bestonden, laten de zaal duizelen. “We kunnen in het gebouw werkelijk alles meten”, benadrukt hij, “niet voor de lol maar om daadwerkelijk te sturen.” Ubels geeft als concreet voorbeeld dat het aantal toiletspoelingen de pieken in het toiletbezoek inzichtelijk maakt. “Dan weet men precies op welke tijden de toiletten het beste kunnen worden schoongemaakt. En als uit meting blijkt, dat in de vergaderzaal maar twee mensen hebben gezeten, dan kan daar anders worden schoongemaakt dan wanneer er 15 mensen hebben vergaderd.”

3.0
Inmiddels is Ubels bij OVG bezig aan de ontwikkeling van The Edge  3.0. “Duurzaamheid is een mooi verhaal. Maar waar het om gaat is living en working. Projecten die bijdragen aan een gezonde werk- en leefomgeving. En een gezonde werkomgeving begint bijvoorbeeld bij het hebben van voldoende daglicht.”  Zo krijgt in dat concept elk gebouw dat door OVG wordt ontwikkeld een atrium. “Dat is belangrijk voor het klimaat maar daar kun je ook een marktplein ontwikkelen waar mensen elkaar ontmoeten en waar je kan flexwerken.” Andere ontwikkelingen die hij voorziet zijn de opmars van gelijkstroom in kantoren en de toepassing van phase change material. “Beton dat overdag warmte oppakt en ’s-avonds weer loslaat. Glas dat daglicht leidt naar de kozijnen waar zonnecellen in zijn verwerkt. Dit gaat zo’n vlucht nemen”, sluit Ubels af. “dat we over zeven tot acht jaar verzuipen in de energie.”

 
Download hier de presentaties:

Wytze Kuijper van Kantoor vol Energie

Anicee Bauer van D/Sience

Michiel Sandel en Vincent Keppel van Vabi/SmartWorks