‘Energieneutraal, we moeten gewoon maar beginnen’
13 maart 2017
 

Terug naar het nieuwsoverzicht

“Als we als gemeente in 2050 energieneutraal willen zijn dan moeten we gewoon beginnen. Ook als we de juiste weg nog niet weten. Maar als we stil blijven staan, komen we in elk geval nergens.” Aldus Jan Hoskam, wethouder van Economie, Duurzaamheid en Financiën van Den Bosch tijdens het eerste EETcafé van Kantoor vol Energie dit jaar.

Het EETcafé trapte woensdag 8 maart af in het gebouw van de Afvalstoffendienst in Den Bosch. Deze plek, aan de rand van de stad, was niet zomaar gekozen. Het complex is namelijk energieneutraal. Piet van Hagen, manager van de Afvalstoffendienst nam de aanwezigen mee in de totstandkoming van het gebouw waarin sinds 2011 zijn organisatie gehuisvest is. “Vooraf hebben we de lat hoog gelegd door te stellen dat het een duurzaam en klimaatneutraal complex moest gaan worden.” Het pad naar de realisatie verliep via het inventariseren van wensen naar het formuleren van uitgangspunten en het maken van keuzes. “Uiteraard moet je veel doorrekenen maar hebben we het lef getoond door voor de lange termijn te kiezen. Daarmee smeer je investeringen over een langere periode uit. En natuurlijk hielp het mee dat we van vijf vestigingen naar één huisvesting gingen wat financieel nu eenmaal flink scheelt”, aldus Van Hagen.

Het resultaat is niet alleen een energieneutraal gebouw maar ook een complex dat bijvoorbeeld voor een deel met afval is gebouwd. “We dachten, we verwerken afval dus laten we daar ook iets mee doen.” Dit afval is onder andere in de fundering van het gebouw en bij de aanleg van de wegen op het terrein gebruikt. De toiletten worden doorgespoeld met gefilterd regenwater en ook de bedrijfswagens worden daarmee gewassen. En de afwatering verloopt via een sloot die weer de bomenstrook langs het complex van water voorziet. Elektriciteit wordt door PV-cellen en de windmolen, die op het terrein staat, geleverd.

Houtkachels

Warmte krijgt het gebouw door een tweetal houtkachels die op hun beurt door snoeiafval worden gevoed. De kachels zijn aangesloten op een gerealiseerd warmtenet waarmee 12 percelen op het industrieterrein Treurenburg van warmte kunnen worden voorzien. Op dit moment neemt alleen nog het naast de Afvalstoffendienst gevestigde Waterschap Aa en Maas warmte op via het warmtenet. Op hun beurt levert het Waterschap straks biogas aan de Afvalstoffendienst. En daarmee gaat de dienst het wagenpark laten rijden. “Als iemand mij zes of zeven jaar geleden had verteld dat we zover zouden kunnen komen, had ik die persoon nooit geloofd. Maar als je eenmaal mee bezig bent volgt op elke stap die je neemt een volgende”, aldus Van Hagen.

Startsein

Daarmee onderstreepte hij de woorden die wethouder Jan Hoskam eerder had uitgesproken. Hoskam beet na een introductie van Wytze Kuijper van Kantoor vol Energie als spreker tijdens het EETcafé het spits af. Eerder op de middag was hij ook al één van de ondertekenaars van het convenant ‘Wij gaan voor een gezond, comfortabel én energieneutraal gebouw’. De ondertekening (zie ook link naar nieuwsbericht) vormde het startsein voor het ‘Gebouw vol Energie’. De gemeente Den Bosch wil samen met het bedrijfsleven tien kantoren comfortabel, gezond en energieneutraal gaan maken. Dit programma wordt door het team van Kantoor vol Energie ondersteund. “Het geeft aan hoe serieus wij hiermee bezig zijn”, aldus Hoskam. Den Bosch, twee keer finalist in de strijd om de Green Capital Award, heeft de piketpalen geslagen. In 2020 moet de gemeentelijke organisatie energieneutraal zijn, in 2035 de gebouwde omgeving klimaatneutraal en in 2050 de hele gemeente energieneutraal. “Om stappen te maken moeten we een derde van ons energiegebruik bereiken door bezuinigingen, een derde door energie op te wekken . Als we dat met windenergie willen doen hebben we 720 molens nodig. Als ik zie hoeveel discussie er in de stad is over het plaatsen van vier windmolens dan zeg ik u: “Met windenergie alleen gaan we het niet redden”. En een derde moet vanuit innovatie en ideeën vanuit de markt komen. Het is een uitdaging die ik graag bij de toeleveranciers en bouwsector leg. Voor mij geldt in elk geval dat duurzaamheid het uitgangspunt van elk ontwerp moet zijn.”

Vraag zoekt aanbod

Vraag zoekt aanbod was het centrale thema van het EETcafé dus na de inleidingen van Hoskam en Van Hagen kreeg Aukje Kuijpers het woord. Voorzitter van het directieteam Kuijpers Installaties nam de vloer. Het familiebedrijf heeft het voornemen om de twee naast elkaar gelegen vestigingen in Den Bosch energieneutraal te renoveren. Deze opgave wordt waarschijnlijk ook één van de tien pilots in het kader van Gebouw vol Energie. “We financieren het zelf en dat betekent dat het slim moet gebeuren. We hebben ons goed door de crisis geslagen maar dat heeft wel de nodige gevolgen voor onze financiële buffers gehad. Tegelijkertijd”, zo hield zij de aanwezigen in de zaal voor, “zijn wij als familiebedrijf nooit geïnteresseerd in de korte maar altijd in de lange termijn. Aanvankelijk wilden we in kleine stapjes naar energieneutraal maar we leggen nu de lat hoger en gaan voor een grote stap. Maar hoe vertalen we die ambitie nu naar onze huisvesting?” Op de vraag van Wytze Kuijper of er in de zaal partijen zitten die in de opgave van Kuijpers Installaties geïnteresseerd zijn, gingen minimaal acht handen de lucht in.

Consortia

Het slotakkoord van het EETcafé was weggelegd voor een tweetal coalities die hebben meegedaan aan de Masterclass ‘de Nieuwe Norm’ en hun aanpak mochten presenteren. De coalitie Vitale Kantoren kiest voor een zogenoemde zonebenadering. Het binnenklimaat moet op de gebruikers worden afgestemd. “Een advocaat gebruikt zijn kantoor anders dan een ict-er”, legde architect Liong Lie het concept uit. Kort gezegd stelt Vitale Kantoren het gebruik van het kantoor centraal. “Het type gebruik is het vertrekpunt om daar vervolgens de architectuur, inrichting en het binnenklimaat op af te stemmen.” Na het team van Vitale Kantoren nam Jorrit Oversteeg namens de coalitie Re-Fit de aanwezigen mee in hun aanpak. De ambitie van Re-Fit is 100 procent energieleverend, 100 procent gezond, 100 procent ruimtelijke kwaliteit en 100 procent circulair. “Deze ambitie vertalen we in een aanpak die opschaalbaar is. Want we moeten af van het principe om telkens per opgave opnieuw het wiel uit te vinden.”

Meer over de twee coalities vindt u hier.