Enthousiasme over mogelijk vervolg Kantoor vol Energie
5 juli 2016
 

Terug naar het nieuwsoverzicht

“Als je een sprong wilt maken moet je het spel veranderen en het proces anders aanvliegen. Ik geloof echt in de aanpak van Kantoor vol Energie”, aldus Juliette van den Broek van de gemeente Amsterdam. Zij zei dit onlangs tijdens de zogenoemde ‘What’s next?’-bijeenkomst van Kantoor vol Energie. Met deze bijeenkomst gaf het Kantoor vol Energieteam enerzijds inzicht in de stappen die er op het gebied van het verduurzamen van kantoorgebouwen zijn gezet. Anderzijds was deze bijeenkomst ook een mooi moment om te polsen of bij de aanwezigen de geesten rijp zijn om een mogelijk vervolg van het programma te ondersteunen. “De belangstelling hiervoor is groot”, concludeerde Mario Dingenouts van Kantoor vol Energie na afloop.

De ‘Whats next?- bijeenkomst in Villa Jongerius in Utrecht wordt door programmamanager Eelco Ouwerkerk en aanjager Wytze Kuijper afgetrapt door de provincie- en gemeenten-ambtenaren mee te nemen in de ervaringen en geleerde lessen van vier jaar Kantoor vol Energie. Ouwerkerk licht toe dat het innovatieprogramma aanvullend en versterkend is ten opzichte van de uitvoering van het beleid. “De innovatieve aanpak is noodzakelijk om te verkennen wat er voor nodig is om uiteindelijk op energieneutraal uit te komen.” Aan de hand van voorbeelden uit het programmaverleden laat hij  zien, dat de projecten met hoge ambities niet verder kwamen dan 60 tot 70% energiebesparing, doordat ze gebaseerd waren op business modellen op basis van energiebesparing en onderhouds- en vervangingskosten. “Met deze gestapelde aanpak loop je in de toekomst vast op label A, dan is de tijd verstreken en blijken de gedane investeringen vaak een desinvestering, omdat je niet meer verder komt. Door nu te verkennen, kunnen partijen ontdekken en leren hoe ze deze ‘locked in’ situatie kunnen voorkomen.”

Koppelen

“Waar het bij deze verkenning om gaat”, vervolgt Ouwerkerk, “is om het energieneutraal maken van een gebouw te koppelen aan een natuurlijk renovatiemoment. Alleen met het besparen van energie ga je het financieel niet redden. Vaak is de energierekening slechts  één procent van de operationele kosten. Kortom, de businesscase ontbreekt.” Dit wordt volgens hem anders wanneer naast energieneutraliteit ook aspecten als gezondheid en comfort worden ingebracht. Als de renovatie een gegarandeerd, positief effect heeft op de productiviteit van de medewerkers ontstaat er wel een haalbaar businessmodel. Om dit inzichtelijk te maken heeft Kantoor vol Energie de zogenoemde ValueCase ontwikkeld. “Daarmee ontstaat een ‘Kantoor vol Energie’, oftewel een gezond, comfortabel en energieneutraal kantoor waar alle belangrijke stakeholders baat bij hebben. Dat is voor zowel de eigenaar als de gebruiker veel interessanter dan een label A-renovatie.”

Wytze Kuijper licht vervolgens de stapsgewijze aanpak van de Kantoor vol Energie-methodiek toe. “Het begint met samen in gesprek gaan. Hoe ziet de ideale werkplek eruit? Wat willen we precies bereiken? Dat is visievorming.” Uiteindelijk leidt dit volgens hem tot een functionele en concrete uitvraag aan de markt. “Geen traditionele aanbesteding maar een vraag om in dialoog met marktpartijen tot het beste resultaat te komen. Dat is spannend, maar leidt wel tot het gewenste resultaat”, aldus Kuijper. Na de dialoogronde met de geselecteerde partijen volgt de definitieve gunning en contractering.

Helder

Voor Edgar van der Staay is het zo helder als glas. Hij is bij de provincie Friesland verantwoordelijk voor het energieneutraal maken van het vastgoed en staat voor de opgave om de komende 10 jaar veertig gebouwen aan te pakken. “Dan kan je wel beginnen met wat zonnepanelen op de daken te leggen, maar je kan het beter in één keer goed doen. Ik wil dan ook graag met de methode van Kantoor vol Energie gaan stoeien. Dus welkom aan boord.” Ook de andere 18 aanwezigen vinden dat ze in hun inspanningen om de afspraken van het Energieakkoord te halen wel een steuntje in de rug kunnen gebruiken.

Janneke van Bakel van de gemeente Den Bosch is op zoek naar een pand om met deze methodiek te renoveren. “Het is een goede aanpak om een business case sluitend te krijgen.” Jack van ’t Ende van de gemeente Apeldoorn vindt dat nu ook het aangewezen moment is om de voorraad op deze wijze te verduurzamen. Iris Kolkman van de provincie Groningen ziet voor zichzelf nog wel wat obstakels. “In Groningen hebben we in sommige delen te maken met krimp. We weten niet wat de toekomst van een gebouw over tien jaar zal zijn.” Volgens Janneke van Bakel kan flexibiliteit voor Kolkman de oplossing zijn. “Wellicht kan het vastgoed een andere invulling krijgen. Als iets waarde heeft, zijn er altijd partijen die er iets mee willen doen.” Koos Meijer van het Vakberaad Omgevingsdiensten concludeert na afloop van de bijeenkomst vooral kennis en diepgang nodig te hebben. De ervaring die in de afgelopen jaren met het ontwikkelen van de methodiek, de masterclasses, ValueCase en pilots is opgedaan moet volgens hem een vervolg krijgen.

Doel

Dat vindt ook Ouwerkerk. Een mogelijk vervolg van het Kantoor vol Energieprogramma in 2017 wordt momenteel verkend met het ministerie van BZK. Provincie, gemeenten en marktpartijen die op de inzet van Kantoor vol Energie een beroep willen doen, worden eveneens om een bijdrage gevraagd. “De propositie moet stevig worden verankerd in de dynamiek van de vastgoedsector. Men moet een ‘Kantoor vol Energie’ als een betere optie gaan zien, die niet alleen toekomst bestendig is, maar ook daadwerkelijk leidt tot een beter rendement en tot hogere vastgoedwaarden”, zegt Ouwerkerk. De lat ligt wat hem betreft hoog. “We stellen als doel om voor eind 2020 één miljoen vierkante meter kantorenvastgoed naar energieneutraal te renoveren. Daarmee effenen we het pad, om voor 2050 de bestaande voorraad energieneutraal te maken.”