Roman over Kantoor vol Energie leest als een trein
15 december 2016
 

Terug naar het nieuwsoverzicht

Als Tilly van Deurnen het bouwbedrijf van haar overleden man in de schoot geworpen krijgt, besluit ze zich te storten op zijn droom, het energieneutraal renoveren van kantoren. Dit gaat niet zonder slag of stoot en uiteindelijk vinden we haar zelfs al papiertjesprikkend terug in een park. Wat is er gebeurd met Tilly en waarom heeft zij deze taakstraf gekregen? Je leest het in ‘Beter dan nul’, de roman die Sonja van der Arend in opdracht van Kantoor vol Energie heeft geschreven. Een gesprek met de auteur.

Sonja van der Arend schrijft beleidsromans, daarvoor doet ze onderzoek naar de alledaagse werkelijkheid in de wereld van beleid, ambtenaren en andere mensen die daarin verzeild raken. Het onderzoek resulteert in een roman of een ander fictief werk met als doel de ervaringskennis van verschillende mensen in de beleidspraktijk naar boven te krijgen, te vergroten en te delen. De roman voor Kantoor vol Energie is haar derde beleidsroman.

Een roman over Kantoor vol Energie, is dat leuk?

“Jazeker! Het is een goed verhaal dat speelt in de vastgoedwereld. Het verhaal van Tilly neemt je mee in het proces en laat zien wat er allemaal mogelijk is, maar ook waar belemmeringen ontstaan. Natuurlijk trek ik het soms in het extreme, het is niet voor niets fictie.”

Deze stijl van schrijven noem je serious fiction, wat moeten we ons daarbij voorstellen?

“Serious fiction, of: echt verzonnen, is een term die ik zelf heb geïntroduceerd. Grofweg gezegd vertaal ik de beleidspraktijk naar een fictief verhaal. Maar met waargebeurde elementen of elementen die waargebeurd kunnen zijn. Zo heb ik dat gedaan voor Kantoor vol Energie, maar bijvoorbeeld ook voor een groep bewoners die te maken kregen met een Ruimte voor de Rivier project langs de IJssel. Het maakt informatie die als droge stof of ver-van-mijn-bedshow wordt ervaren aansprekender. De lezer krijgt er een beeld bij. En daarnaast draait het natuurlijk ook om entertainment. Je kunt dit verhaal ook lezen als ontspanning.”

Wist je zelf iets over het energieneutraal renoveren van kantoren?

“Nou, ik heb ooit milieu gestudeerd, dus ik weet wel wat van de klimaatproblematiek, CO2-uitstoot, energiebesparing et cetera. Maar de technische, juridische en financiële details van de vastgoedsector waren nieuw voor mij.”

Hoe kun je er dan een goed verhaal over schrijven?

“Ik heb het niet helemaal alleen gedaan. Samen met medewerkers van Kantoor vol Energie en andere betrokkenen bespraken we in een aantal sessies vragen rondom het onderwerp. Ik vroeg ze bijvoorbeeld wat er allemaal mis kan gaan bij een renovatie naar een energieneutraal kantoor. Ze deelden hun eigen ervaringen met energieneutraal renoveren. Daarnaast gaf ik creatieve opdrachten  waarbij ze hun fantasie de vrije loop mochten laten, waardoor ik veel aanknopingspunten kon verzamelen voor het verhaal en de hoofdrolspelers.”

Wie zijn de hoofdrolspelers?

“We hebben natuurlijk Tilly van Deurnen, die ineens eigenaar wordt van het bedrijf van haar overleden man. Zij wil zijn energieneutrale droom voortzetten en weet daarvoor ook een mooie opdracht binnen te slepen. Maar ondanks alle goede bedoelingen overkomt haar daarbij van alles. Ze ontmoet vervolgens een snelle jongen, Olivier de Rover. Hij is de personificatie van de frauduleuze vastgoedwereld, en haar absolute tegenpool. Toch slaan ze samen een bepaalde weg in.”

Weer een verhaal over de bouwfraude dus?

“Nee, daar wilde ik juist ver vandaan blijven. Die aspecten van de sector kwamen wel naar voren in de workshops, maar het speelt nu eenmaal geen rol bij duurzaam bouwen. Wat mij is opgevallen als buitenstaander is dat het kennisniveau over energieneutraal bouwen in de sector hoog is, maar dat het toch niet gebeurt. Het lijkt of men het gewoon niet wil. Doel van dit boek is dan ook onder andere om enthousiasme voor energieneutrale kantoren te genereren. Niet op grond van de feiten, want die kent iedereen, maar van een verhaal. Het is een andere manier van de informatie tot je nemen.”

Is jou als buitenstaander nog meer opgevallen?

“Uiteraard. Als je aan vastgoed denkt, dan zie je toch gauw kerels in glimmende zwarte pakken voor je, maar zeker de mensen die met energieneutraal bezig zijn, zijn net zo gevarieerd als in de rest van de maatschappij. In de personages in het boek laat ik dat terugkomen, net als het verloop van de fases waarin de vastgoedwereld zich bevindt. De snelle vastgoedhandelaar De Rover vertegenwoordigt de jaren ’80 en ’90 waarin iedereen probeerde zo snel mogelijk rijk te worden, Tilly is de zoekende idealist en ze worden uiteindelijk nog vergezeld door een jonge  bouwkundige die eigenlijk al gewend is om verder te kijken dan alleen zichzelf. Zij wil rekening houden met de wereld om zich heen. Ook daarom denk ik dat iedereen zich wel kan herkennen in het verhaal en de personages.”

‘Ken je mij niet? Dat wordt de hoogste tijd dan.’ Hij steekt zijn rechterhand uit. Tilly blijft met twee handen haar prikstok vasthouden. ‘Olivier de Rover, aangenaam.’ Na een paar tellen laat hij zijn arm weer zakken. ‘Ook goed, je hoeft je niet voor te stellen. Ik weet al wie je bent. Mathilde van Deurnen. Van Bouwbedrijf Van Deurnen BV.’ Hij laat een lange stilte vallen, maar het is duidelijk dat hij nog iets gaat zeggen. Tilly kijkt hem verbaasd aan terwijl hij een hand door zijn haar haalt en zijn blik door het park laat dwalen. Uiteindelijk kijkt hij weer haar kant op. ‘En ik weet ook waarom je hier bent.’

‘Beter dan nul’ is te bestellen via deze link.