“We moeten er gewoon aan beginnen”
3 juli 2015
 

Terug naar het nieuwsoverzicht

Kantoor vol Energie wil de bestaande kantoorbouw in Nederland zo snel mogelijk renoveren, waardoor er gezonde, comfortabele en volledig energieneutrale kantoorpanden komen. Maar hoe doen we dat? En vooral: hoe brengen we vaart in dat proces? We nodigden professionals uit het werkveld uit om in een brainstormsessie mee te denken over de mogelijkheden en de valkuilen.

Programmamanager Eelco Ouwerkerk van Kantoor vol Energie neemt de deelnemers van de sessie mee naar 2020. “We gaan ervan uit dat alle kantoorgebouwen in Nederland volledig energieneutraal of energieleverend zijn. Van jullie hoor ik graag wat er voor nodig is geweest om dat te bereiken.” De groep werkte twee scenario’s uit. Namelijk: de situatie in 2020 is bereikt door baanbrekende technische innovaties. Of de situatie is bereikt door een volledig vernieuwd financieel systeem.

Technologische doorbraak
De groep experts die veel verwacht van technische innovaties zegt dat de sleutel ligt in het massale gebruik van duurzaam opgewekte energie – op gebiedsniveau en gebouwniveau. Marktpartijen hebben bijvoorbeeld geïnvesteerd in heel diepe geothermie, waarmee warmte en elektriciteit opgewekt wordt. “Dit concept werkt, maar de onbekendheid met de risico’s op grote diepte maken het nog te duur”, aldus de groep. “De overheid heeft in ons scenario daarom vijf miljard euro vrijgemaakt als innovatieaanjager. Dat dekte de risico’s af en bevorderde de leer- en ervaringscurve. Daarna ontstond een volwaardige nieuwe energiemarkt.”
Eén flinke installatie voorziet een gebied als de Amsterdamse Zuidas van groene stroom en duurzame warmte. Deze techniek en energiehuishouding hebben volgens het panel ook grote invloed op de financiële waarde van kantoren. “Gebied, gebied, gebied. Daar zal het om draaien. Staat je gebouw op geothermisch gebied? Dan behoudt het zijn waarde. Kantoren die niet in hun eigen energie kunnen voorzien, zullen hun waarde verliezen.”

Financiële doorbraak
De andere groep bespreekt hoe een gekanteld financieel systeem op een geheel andere manier tot een energierevolutie in 2020 heeft geleid. Het begon toen de grote Nederlandse bedrijven zich – uit onvrede over de oude situatie – bundelden in enorme consortia. Zij kregen daarmee een belangrijke stem tegenover vastgoedbeheerders en –investeerders en eisten dat hun gebouwen ingericht werden voor het primaire proces van de gebruiker. De waardecreatie voor de gebruiker moest leidend zijn, niet de rekensheets van banken en beleggers. In deze overgang naar toekomstbestendige, flexibele, comfortabele en gezonde kantoren was het ook logisch om te eisen dat deze voortaan energieneutraal werden.”
Over dat laatste zijn beide groepen het trouwens eens; de kantoren van de toekomst zijn naast zelfvoorzienend ook multifunctioneel. Ze fungeren bijvoorbeeld overdag als kantoor en ’s nachts als woning. “Het is als een knipkaart bij de kapper. Je kiest wat je wilt en dat reken je af. Een gebruiker huurt niet enkel een pand – de service en hospitality zitten erbij. De huurprijs is dan niet langer een optelsommetje van vierkante meters, maar een waardering van de toegevoegde waarde.”

Hoe gaan we 2020 tegemoet?
Volgens de beide groepen liggen er voldoende mogelijkheden, maar ze gaan ook de moeilijkheden niet uit de weg. “De aanbodzijde krijg je moeilijk gemobiliseerd om energieneutraal te renoveren. En de vraagzijde denkt dat het niet kan, omdat het nog nergens te zien is. Daardoor zeggen de aanbieders dat er geen vraag is. Dat kunnen we alleen oplossen door er met z’n allen voor te gaan. We moeten er gewoon aan beginnen.”